استت سون - آمارگیر سایت و اپلیکیشن

شیعه و سنى اعتقاد دارند که رسول خدا (صلى الله علیه وآله)، به قدوم و ظهور او بشارت داده و به اصحابش فرموده است که: خداوند او را در آخر الزمان ظاهر خواهد ساخت. احادیث در این زمینه بسیار است که ما در اینجا فقط به ذکر احادیثى که در نزد اهل سنت ثابت و صحیح است بسنده مى کنیم.

در سنن ابو داود آمده است: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: اگر از دنیا جز یک روز نماند، خداوند آن روز را بقدرى طولانى مى کند که یکى از اهل بیتم برانگیخته شود، نام او نام من و نام پدرش نام پدر من است، زمین را پر از عدل و داد مى کند پس از اینکه پر از ظلم و ستم شده باشد.(۱)

در سنن ابن ماجه آمده است: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: ما اهل بیتى هستیم که خداوند بجاى دنیا، آخرت را بر ما برگزید و همانا، اهل بیت پس از من آوارگى و مصیبت هاى زیادى مى بینند تا اینکه قومى از سوى مشرق بر مى خیزند که داراى پرچم هاى سیاه هستند و طلب خیر مى کنند که به آنها داده نمى شود، پس مى جنگند و پیروز مى شوند، و هر چه بخواهند به آنها داده مى شود ولى این بار نمى پذیرند تا اینکه حکومت را بدست مردى از اهل بیتم واگذار مى کنند که جهان را پر از عدل کند پس از آنکه پر از ظلم شده باشد.(۲)

و همچنین ابن ماجه در سننش مى گوید: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: مهدى از ما اهل بیت است، مهدى از فرزندان فاطمه است و فرمود: مهدى در امت من خواهد آمد، اگر حکومتش کوتاه باشد کمتر از هفت سال یا نه سال نخواهد بود که امتم در طول دوران حکومتش، آنچنان متنعم مى شوند و از نعمت هاى الهى لذت مى برند که هیچ زمانى چنین نبوده است; نعمتها فراوان مى شود و اموال انباشته مى گردد تا جائى که هر کس برخیزد و بگوید: یا مهدى به من بده، او بگوید: بردار.(۳)
در صحیح ترمذى آمده است: یکى از اهل بیت من، حکومت را بدست مى گیرد که اسمش، اسم من است و هر آینه اگر از دنیا جز یک روز باقى نباشد، خداوند آن روز را آنقدر طولانى مى کند تا او حکومت کند و فرمود: دنیا تمام نمى شود تا مردى از اهل بیت من بر اعراب حکومت کند که نامش نام من است.(۴)

امام بخارى در صحیحش آورده است: ابن بکیر روایت کرد از یونس، از ابن شهاب، از نافع مولاى قتاده انصارى که ابوهریره گفت: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: چگونه خواهید بود اگر فرزند مریم در میان شما نازل شود و امام شما از خودتان باشد.(۵)
حافظ در فتح البارى گوید: اخبار به حد تواتر رسیده است که مهدى از این امت است و عیسى بن مریم نازل مى شود و پشت سر او نماز مى خواند.(۶)

ابن حجر هیثمى در صواعق المحرقه گوید: احادیثى که ذکر ظهور مهدى در آن آمده است، بسیار زیاد و متواتر است.(۷)
از معاصرین نیز افراد زیادى احادیث امام مهدى را نقل کرده اند، از جمله مفتى اخوان المسلمین سید سابق در کتابش «العقائد الاسلامیه» که گفته است: اعتقاد به مهدى از عقائد اسلامى است که باید مورد تصدیق قرار داد. شیعیان نیز احادیث بیشمارى را درباره مهدى (علیه السلام) نقل کرده اند تا آنجا که گفته شده است: از رسول خدا (صلى الله علیه وآله) درباره حضرت مهدى (علیه السلام) آنقدر روایت شده که درباره هیچ مورد دیگرى به آن اندازه نقل نشده است.(۸)

(۱) سنن ابو داود، ج ۲، ص ۴۲۲.

(۲) سنن ابن ماجه، ج ۲، حدیث شماره ۴۰۸۲ و ۴۰۸۷.

(۳) سنن ابن ماجه، ج ۲، حدیث شماره ۴۰۸۶.

(۴) صحیح ترمذى، ج ۴، حدیث ۲۲۳۲ و ۲۲۳۰.

(۵) صحیح بخارى، ج ۴، ص ۱۴۳.

(۶) فتح البارى، ج ۵، ۳۶۲.

(۷) صواعق المحرقه، ج ۲، ص ۲۱۱.

گردآوری از کتاب: همراه با راستگویان،دکتر سیّد محمد تیجانی تونسی، ترجمه: سید محمد جواد مهری، بنیاد معارف اسلامی،چاپ سیزدهم، ص ۴۰۶.

مهدویت از نظر اهل سنت و دیگر ادیان
۱-مهدی (علیه السلام ) و اهل سنت :
برخی تصور می کنند که اعتقاد به مهدی منتظر (علیه السلام ) ویژه شیعیان است در حالی که اصل این عقیده از نظر اهل سنت ، با شیعیان همسان بوده و بین این دو فرقه از حیث بشارت های پیامبر (صلی الله علیه و آله ) راجع به ظهور آن حضرت و ماموریت جهانی وی و درباره شخصیت برجسته و نفوس آن بزرگوار و حتی نشانه های ظهور و ویژگی های انقلاب او تفاوتی وجود ندارد. تنها تفاوتی که دارد این است که اغلب دانشمندان اهل سنت می گویند : حضرت هنوز متولد نشده و غایب نیست، بلکه به زودی متولد خواهد شد و به آن چه پیامبر (صلی الله علیه و آله ) بشارت داده جامه عمل می پوشاند و عده کمی از آنان در مورد ولایت و غیبت او ، با شیعه هم عقیده اند. آن چه از مجموع منابع تاریخی و حدیثی اهل سنت استفاده می شود این است که مسئله ظهور حضرت مهدی (علیه السلام ) مورد اتفاق و اسناد اجماع مسلمین است. مولف کتاب الامام المهدی (علیه السلام ) محمد علی دخیل ، اسامی ۲۰۵ نفر از بزرگان اهل سنت را در کتاب خود آورده ، به این ترتیب که تعداد ۳۰ نفر از آنها مستقلا درباره حضرت مهدی (علیه السلام ) کتاب نوشته اند و ۳۱ نفر دیگر فصلی را در کتاب های خود به روایات حضرت مهدی (علیه السلام ) اختصاص داده اند و ۱۴۴ نفرشان به تناسب های مختلف ، روایات حضرت مهدی (علیه السلام ) را در کاتبهای خود آورده اند. حتی این اعتقاد در معروف ترین و معتبرترین کتب روایی اهل سنت ، یعنی صحاح سته آمده است. این محدثان نامی اهل سنت روایات مربوط به حضرت مهدی (علیه السلام ) را از عمر بن خطاب ، عبدالله بن مسعود ، عبدالله بن عباس ، ثوبان ، جابر بن عبدالله انصاری ،جابر بن سمره ، عبدالله بن عمر ، عبدالله بن عمرو عاص ، انس بن مالک ، ابوسعید خدری و غیر این ها نقل کرده اند.
۲-مهدویت و زرتشت :
منابع زرتشتیان تصریحات بسیاری به ظهور حضرت مهدی (علیه السلام ) شده است که قسمتی از آنها را در این بند می آوریم ، در کتاب زند که از کتب مقدسه زرتشتیان ، درباره انقراض اشرار و وراثت صلحا می گوید :
لشکر اهریمنان با ایزدان ، دایم در روی خاکدان محاربه و کشمکش دارند و غالبا پیروزی با اهریمنان باشد ، اما نه بطوری که بتوانند ایزدان را محو و منقرض سازند ، چه در هنگام تنگی از جانب اورمزد که خدای آسمان است به یزدان که فرزندان اویند یاری می رسد و محاربه ایشان نه هزار سال طول می کشد . آن گاه پیروزی بزرگ از طرف ایزدان می شود و اهریمنان را منقرض می سازند ، و تمام اقتدار اهریمنان در زمین است در آسمان راه ندارد و بعد از پیروزی ایزدان و برانداختن تبار اهریمنان ، عالم کیهان به سعادت اصلی خود رسیده ، بنی آدم بر تخت نیکبختی خواهد نشست .
پیغمبر عرب : جاماسب در کتاب معروف خود جاماسب نامه می گوید آخرین پیغمبران باشد که در میان کوه های مکه پیدا شود ، و شتر سوار شود و قوم او شتر سواران خواهند بود و با بندگان خود چیز خورد و به روش های بندگان نشیند ، و او را سلیقه نباشد و از پشت سر مثل پیش رو ببیند. در زند و هومن یسن از ظهور شخصیت فوق العاده ای بنام سوشیانس نجات دهنده بزرگ خبر داده و درباره نشانه های ظهور چنین می گوید : نشانه های شگفت انگیزی در آسمان پدید آید که به ظهور منجی جهان دلالت می کند و فرشتگانی از شرق و غرب به فرمان او فرستاده می شوند و به همه دنیا پیام می فرستند . سوشیانس دین را به جهان رواج دهد ، فقر و تنگدستی را ریشه کن سازد ، ایزدان را از دست اهریمن نجات داده ، مردم جهان را هم فکر و همگفتارو همکردار گردند.
۳-انجیل و بشارت موعود :
بر اساس بشارت فراوانی که در کتاب انجیل آمده است ، حضرت مسیح (علیه السلام ) به دنبال قیام حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه ) در فلسطین آشکار خواهد شد و به یاری آن حضرت خواهد شتافت و پشت سر حضرت نماز خواهد گزارد. تا یهودیان و مسیحیان و پیروان وی تکلیف خویش را بدانند و به اسلام بگروند و حامی حضرت مهدی (علیه السلام ) گردند. از این رو در آخرین روزهای زندگی و شاید در طول دوران حیات به یاران و شاگردان خود ، توصیه ها و سفارش های بسیاری درباره بازگشت خود به زمین نموده و آنان را در انتظار گذارده و امر به بیداری و آمادگی فرموده است. برای نمونه متن برخی از آن بشارات را که در انجیل ذکر شده در ذیل آمده است :
۱-انجیل متی :
عیسی در جواب ایشان گفت : زنهار کسی شما را گمراه نکند. از آن رو که بسا به نام من آمده خواهد گفت که من مسیح هستم و بسیاری را گمراه خواهند کرد و جنگ ها و اخبار جنگها را خواهید شنید. زنهار مضطرب مشوید. زیرا که وقوع این همه لازم است لیکن انتها هنوز نیست ، زیرا قومی با قومی و مملکتی تفاوت خواهند نمود و قحطی ها و زلزله ها در جای ها پدید آید و فورا پس از مصیبت آن امام ، آفتاب تاریک گردد و ماه نور خود را ندهد و ستارگان از آسمان فرو ریزند و قوت های افلاک متزلزل گردد. آن گاه علامت پسر در آسمان پدید گردد و در آن وقت جمیع طوایف زمین سینه زنی کنند و پسر انسان را ببینند که بر ابرهای آسمان با قوت و جلال عظیم آید.
۲-انجیل یوحنا:
ساعتی می آید که در آن جمیع کسانی که در قبور می باشند آواز او را خواهند شنید و بیرون خواهند آمد ، و هرکه اعمال نیکو کرد برای قیامت حیات و هرکه اعمال بد کرد به جهت قیامت ، داوری .
۳-انجیل لوقا :
کمرهای خود را بسته ، چراغ های خود را افروخته بدارید. شما مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود را می کشند ، که چه وقت از عروسی مراجعت کنند ، تا هر وقت آید و در را بکوبد ، بی درنگ برای او باز کنند . پس شما نیز مستعد باشید زیرا که در ساعتی که گمان نمی برید پسر انسان می آید .
۴-هندوها و بشارت موعود:
در کتاب های مذهبی مقدسی که در میان هندیان به عنوان کتاب های آسمانی شناخته شده و آورندگان این کتاب به عنوان پیامبر شناخته می شوند ، تصریحات بسیاری به وجود مقدس مهدی موعود (علیه السلام ) و ظهور مبارک آن حضرت شده است که قسمتی از آن ها را می آوریم :
۱-در کتاب اوپانیشاد که یکی از کتب معتبره و از منابع هندوها بشمار می رود ، بشارت ظهور مهدی موعود (علیه السلام ) چنین آمده است : این مظهر ویشنو مظهر دهم در انقضای کلی یا عصر آهن ، سوار بر اسب سفیدی ، در حالی که شمشیر برهنه درخشانی بصورت ستاره دنباله دار در دست دارد ، ظاهر می شود و شریان را هلاک می سازد.
۲-در کتب باسک که از کتب مقدس هندوهاست ، بشارت ظهور حضرت ولی عصر (علیه السلام ) چنین آمده است : دور دنیا تمام می شود. پادشاه عادلی در آخرالزمان ، ملائکه و پریان و آدمیان باشد و حق و راستی با او باشد و آن چه در دریا و زمین ها ، کوه ها پنهان باشد ، همه را به دست آورد و از آسمانها و زمین و آنچه باشد خبر می دهد و از آن بزرگ تر کسی به دنیا نیاید.
۳-وشن جوک نیز بشارت به ظهور حضرت آمده است : آخر دنیا به کسی برمی گردد که خدا را دوست می دارد و از بندگان خاص او باشد و نام او خجسته و فرخنده باشد.
۴-در کتاب دید که از کتب مقدس هندوها است چنین آمده است : پس از خرابی دنیا ، پادشاهی در آخرالزمان پیدا شود که پیشوای خلایق باشد و نام ….. منصور باشد و تمام عالم را بگیرد و به دین خود آورد.
ج- اعتقاد به مهدی (ع) :
ما معتقدیم که سرانجام اداره امور جهان در قبضه با کفایت صالح ترین افراد بشر قرار خواهد گرفت و او جهان را از تاریکی ، فقر ، جهل ، ظلم رهایی می بخشد و حکومت واحد جهانی را براساس مساوات و عدالت استوار می سازد. علیرغم اتفاق نظر در اصل مصلح و منجی ، لیکن در مصداق و تطبیق آن اختلاف دارند. روایات نقل شده درباره حضرت مهدی (ع) و بحث از نواب خاص آن حضرت که در طول آن هفتاد سال ، واسطه میان شیعیان و حضرت بوده اند. این اعتقاد را از محدوده ذهن به دنیای واقعیات می آورد یعنی او یک حقیقت فرضی و خیالی نیست بلکه یک موجود واقعی است. بنابراین موضوع مهدی ، نه اندیشه چشم به راه نشستن کسی است که باید زاده شود و نه پیشگویی است که باید در انتظار مصداقش ماند. بلکه واقعیت استوار و فرد مشخصی است که در میان ما زندگی می کند. و ما نیز او را می بینیم و در اندوه و شادیهامان شریک است. آیت الله باقر صدر رحمه الله می نویسد: اعتقاد به مهدی (علیه السلام ) به عنوان یک قائد منتظر که جهان را به یک صورت برتر متحول می سازد ، از اخبار پیامبر (صلی الله علیه و آله ) عموما و از احادیث ائمه اهل بیت (ع) خصوصا سرچشمه گرفته است به طوری که اصلا مطلب قابل تردید نیست. گذشته از قطعی بودن موضوع مهدی موعود (علیه السلام ) از دیدگاه مدارک متقن اسلامی ، اختصاص داشتن شخصیت والا به امام دوازدهم شیعه و پسر امام حسن عسکری (علیه السلام ) دلایل محکم و روشنی دارد که تمام آن دلایل را ممکن است در دو دلیل زیر خلاصه کرد:
۱-دلیل اسلامی :
مهدی (علیه السلام ) در صدها روایتی که از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله ) و از ائمه (علیهم السلام ) نقل شده ، متمثل است. روایاتی که مهدی (علیه السلام ) را به اهل بیت (ع) ، نواده فاطمه (سلام الله علیها) ، ذریه حسین (علیه السلام ) و فرزند نهم آن حضرت نسبت داده است. و نیز آن سلسله از احادیثی که دلالت می کنند که جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله ) دوازده نفرند ، تمام این احادیث ، آن فکر و عقیده عمومی مهدی (علیه السلام ) را محدود می کنند و آن موضوع فکری کلی را در امام دوازدهم از ائمه (ص) مشخص می سازد این حدیث نبوی شریف به این مضمون که امامان پس از من یا خلفاء بعد از من دوازده نفرند با عبارات مختلف در بیش از دویست و هفتاد روایت از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله ) نقل شده که در حدیث سنی و شیعه مانند : صحیح بخاری ، صحیح مسلم ، صحیح ترمذی و سنن ابن داوود و مسند احمد حنبل و مستدرک الصحیحین حاکم نیشابوری نقل شده است . در حالی که بخاری در زمان امام جواد و امام حسن عسکری (علیه السلام ) می زیسته و کتاب صحیح بخاری را در آن زمان نوشته است که هنوز امامان به دوازده نرسیده بود. این خود دلالت می کند که این حدیث پیش از آن فکر و عقیده دوازده امامی در مغزها تکمیل شود ، از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله ) صادر شده است و جای تردیدی در این احادیث باقی نمی ماند. ایمان و عقیده شیعه دوازده امامی که می گوید : جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله ) از علی (علیه السلام ) شروع شده و به مهدی (علیه السلام ) ختم می شود و قابل تطبیق با احادیث نبوی است.
۲- دلیل علمی :
دلیل علمی آن تجربه ای است که شیعیان در طی هفتاد سال دوران غیبت صغری آموختند. از واقعه مسلم تاریخ مهدی (علیه السلام ) در دوران غیبت صغری این نتیجه گرفته می شود که آن حضرت ، بزرگ حقیقتی بود که ملت شیعه مدت هفتاد سال در تحت رهبری مستقیم وی زندگی کرده اند و با نمایندگان ویژه وی سر و کار داشته اند ، و نسبت به وجود و حقیقت امام شان در طول این هفتاد سال کوچک ترین حادثه و جریانی پیش نیامد که باور و اعتقاد در آن را متزلزل کند .
نکته قابل توجه دیگر این است که تمام نامه هایی که بوسیله یکایک این چهار نفر از امام (ع) به دست مردم می رسید ، همه یک خط داشت و از نظر روش انشاء یکسان بود. بنابر این در پس پرده یک حقیقت ثابت و محقق و یک موجود اصیلی وجود داشته است . محال است یک چنین جریانی دروغ باشد و در طی این هفتاد سال برای مردمی که آن را به عنوان یک حقیقت ثابت پذیرفته اند کشف نشود بلکه اطمینان و باور آنان به این حقیقت ثابت ، بیشتر و شدید تر می گردد. پس نتیجه می گیریم که تحلیل غیبت صغرای امام (ع) می تواند به صورت یک دلیل علمی ، واقعیت و ثبوت و وجود امام مهدی (علیه السلام ) و ولادت و زندگی و غیبت او را ثابت کند.
د- خاتمه :
خاتمه بحث خود را بخشی از دعای امام رضا (علیه السلام ) درباره امام زمان (علیه السلام ) قرار می دهم که شیعیان را به خواندن این دعا امر می فرمودند.
شاید که خداوند متعال تفضلی کند و به یمن این دعای شریف ما را از پیروان اهل بیت (ع) و از یاران حضرت مهدی (علیه السلام ) قلمداد فرماید :
” خدایا بر دست امام زمان (علیه السلام ) ما را به مسیر هدایت و راه بزرگ و طریقه معتدلی که به آن بپیوندد برسان . و ما را بر پیروی از امام زمان (علیه السلام ) نیرو ده و بر دنباله روی از او ثابت قدم فرما، به متابعت او بر ما منت گذار . و ما را در گروه او که به امر او قیام کرده ، در رکاب او شکیبایی نموده ، با دلسوزی برای او خشنودی ترا جستجو می کنند قرار بده . تا اینکه در قیامت ما را در بین یاران و یاری دهندگان و تقویت کنندگان حکومت او محشور گردانی. خدایا تمام این کارها ( که در راه پیوند و یاری آن حضرت انجام می دهیم ) را خالص از هرگونه تردید و اشتباه و تظاهر و شهرت طلبی قرار ده ، تا با انجام آنها جز بر تو اعتماد نکرده ، خشنودی غیر تو را نجوییم ، تا در نتیجه ما را در مکان او و در مسیر خدمت به امام زمان علیه السلام بهشت همراه با او جای دهی. و ما را تنگدلی و تنبلی و سستی پناه ده. و ما را از کسانی قرار ده که توسط آنها دینت را یاری داده ، پیروی امام زمانت را توسط آنها بزرگ می گردانی و ( در این خدمت ) ما را با دیگری جایگزین مکن که جایگزین کردن دیگری بجای ما بر تو آسان و برای ما زیاد خواهد بود.
منابع :
( سایت اطلاع رسانی اهل بیت : مهدی موعود (ع) ۱
(مهدی موعود (ع)
بحث مهدویت :
سوال : آیا در ادیان و آیین های الهی و غیر الهی بحث مهدویت مطرح است ؟
در تورات یهودیان :
۱-در کتاب اشعیا نبی : ” مسکینان را به عدالت داوری خواهد کرد. گرگ با برّه سکونت خواهد کرد ، جهان از معرفت خدا پر خواهد شد.”
( کتاب اشعیا نبی فصل ۱۱ ، جمله ۴ )
۲-در کتاب دانیال نبی : ” قائم برخواهد خاست ، بسیاری را به راه عدالت رهبری می کند ، خوشا به حال آنانکه انتظار کشند…”
( کتاب دانیال نبی ، فصل ۱۲ ، بند ۵ – ۱ و …)
( ر.ک . کتاب یاد مهدی – محمد خادمی شیرازی )
در انجیل مسیحیان :
۱-در انجیل متّی : ” ظهور پسر انسان از مشرق به مغرب ظاهر می شود ، علامت پسر انسان در آسمان پدید می آید ، شما حاضر باشید ، ساعتی که گمان نبرید پسر انسان می آید .”
( انجیل متی فصل ۲۴ ، جمله ۲۷ و ۳۰ و…)
-در انجیل مرقس و لوقا و قاموس مقدس هم آمده است.
در کتاب هندوها :
” کالکی ، مظهر دهم (وشینو) سوار بر اسب سفیدی با شمشیر برهنه ظاهر می شود و شریران را هلاک می کند و پاکی ها را برمی گرداند.”
(اوپانیشاد ص ۷۳۷)
-در کتب زردشتیان :
در اوستا کتاب مقدس آنها به نام ( سوشیانت ) مشهور است.
” چاره تمام دردها و رنجها با اوست ، رنج و بیماری و ظلم و فساد را ریشه کن می کند ، ناپاکان را نابود سازد.” (سوشیانت ص ۱۰۴ ) / یا به نام ( بهرام ) آمده است.
-در کتب چینیان :
در کتاب (مهابهارت ) درباره ( کرشینا ) یا موعود آخر الزمان آمده است .
“کرشینا ظهور کرده جهان را نجات می دهد.”
(اوبانیشاد ص۶۴۷) / چینیان از ( لی هندنگ ) نام می برند.
-اقوام دیگر مثل اسلاوها ، ژرمن ها ( آلمان )، صربستان و اقوام اسکاندیناوی ( اروپایی ) منتظر منجی اند به نام ( اودین ) ، ( بوخص ) ، (آرتور) و ….
ر.ک. ( او خواهد آمد ) ص ۵۸ )
– در ژاپن : در دین شینتو و بودا از پرچم داری به نام (ناکایاما میکی ) نام می برند.
– درکتب اهل سنت :
– عبدالله بن مسعود می گوید : پیامبر اکرم فرمودند : ” اگر از عمر دنیا یک روز باقی مانده باشد خداوند آن روز را طولانی می کند تا مردی از اهل بیتم مبعوث شود. نامش همنام من است زمین را پر از عدل و قسط می کند . چنانکه مملو از ظلم و جور شده است.”
( فصول المهمه ، ابن صباغ مالکی ص ۲۹۴ )
-” مهدی از عترت من از اولاد فاطمه است .” ( معالم السنن ، ج ۴ ، ص ۳۴۴)
ر.ک . : ( یاد مهدی – محمد خادمی شیرازی )