استت سون - آمارگیر سایت و اپلیکیشن

شبهه دکتر سروش :

دکتر سروش میگوید :   قرآن وحی نیست بلکه رؤیاهای پیامبر اسلام بوده است!.

پاسخ  آقای مصطفی حسینی طباطبائی به مناظره عبد الکریم سروش و عبد العلی بازرگان .

( منبع:  youtube با موضوع : دکتر سروش و وحی پیامبر ).

بسم الله الرحمن الرحیم

از ویژگی های قرآن این است که سوالات و شبهات مختلف عقیدتی مخالفان را مطرح و جواب داده است.

در سوره انبیاء آیه ۵ :  ” بَلْ قَالُوا أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ بَلِ افْتَرَاهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌ فَلْيَأْتِنَا بِآيَةٍ كَمَا أُرْسِلَ الْأَوَّلُونَ

گفتند: [قرآن] خواب و خیالاتی واهی است، [نه] بلکه آن را به دروغ [به خدا] نسبت داده، [نه] بلکه او شاعری [بی ربط گو] است، [اگر فرستادۀ خداست] باید برای ما معجزه ای بیاورد چنانکه پیامبران پیشین [با معجزه] فرستاده شدند!.

پس این شبهات و اشکالات و بهانه ها سابقه تاریخی دارد .

قرآن می فرماید : آنچه پیامبر آورده است از سوی خداوند است ( ان هو الاّ وحی یوحی )   ( نجم : ۴ )  و قرآن ذکر و تذکر و آیات الهی است.  در جای دیگر قرآن میفرماید اگر پیامبر از سوی خودش حرفی یا کاری بکند رگ گردنش را میزنیم!.

مخافین و مشرکین هم در زمان انبیای گذشته به به آنان افترا می بستند و می گفتند او میخواهد بجای بت های متعدد ما یک اله واحد جایگزین کند ، خدایی که نامشهود است!.

باید گفت که وحی با رؤیا و شعر و سحر و… تفاوت اساسی دارد .رؤیا مربوط به احساسات نهفته انسان ها و قوه خیال و یا مسائلی هست که روزمره با آنها مرتبط است و ذهنش را به خود مشغول کرده است. مثلا ترس در ضمیر ناخود آگاه شخص پنهان میشود و یا حادثه ای عجیب و شدید برایش اتفاق می افتد و حتی یک مسئله مهم که انسان درگیر آن است و حل شدنی نبوده است گاه در خواب می بیند و برایش راهگشا میشود.

پیامبر خدا میفرمود :  آیاتی که برایم از غیب نازل میشود نه  من ونه  هم هیچکس قادر نیست مشابه آن را بیاورد و قرآن تحدی کرده است ، یعنی فرموده است که اگر تمام جن و انسان ها جمع شوند تا سوره ای حتی کوچک مشابه کلام وحی الهی بیاورند نخواهند توانست!.

البته گاهی برخی از رؤیاها مثل رؤیای حضرت یوسف صادقه و حقیقت است اما بصورت رمزی که خواب شناسان رمز گشایی میکنند.   در عالم خواب شخص از عالم خارج منقطع میشود و چشم و گوش و احساسات او در حیطه آگاهی انسان خواب نیست . یعنی خواب در کنترل و آگاهی انسان نیست. اما هنگام وحی ارتباط پیامبر با خدا بشکل غیر مستقیم اما در حالت بیداری بوده و پس از نزول وحی پیامبر آیات را فراز به فراز بر مردم قرائت می کرده است.

پیامبر در حین نزول وحی به عالم خارج توجه داشته است. در حالت وحی پیامبر با تمرکز شدید روی موضوع در حال نزول تحت فشار روحی خاصی بوده تا آن نیروی غیبی که به صورت صوت بر روح او نازل میشده تحمل و درک و حفظ کند .

برخی خاورشناسان از جهل خود میگفتند پیامبر در حالت هیستری و غش بوده در حالی که این یک افترا است زیرا هیچ گونه علائم غش و نا آگاهی در پیامبر اکرم نبوده است.

پیامبر اسلام در منزل و در جامعه مدیریت عاقلانه و حکیمانه کاملی داشته است و هرگز شعر یا حتی رؤیای خصوصی خود را به کسی نگفته است.

پس قرآن ثابت میکند که آیاتش  از مبدا مافوق انسان است و پیامبری که امیّ بوده و سواد نیاموخته است و هیچ شعر و کتابتی نداشته هرگزنمی توانسته چنین آیات و سجع بی مثیلی را بیاورد.

بیشتر آیات قرآن ثابت می کند که آیات و فرازهای قرآن ابلاغی است و به پیامبر دستور میدهد یا امر و نهی میکند  ، یعنی خطاب از مراتب بالاتر است .

برای مثال :  ” یا ایها الرسول بلّغ ما انزل الیک من ربک و….” .   ( مائده : ۶۷ ) .

ای پیامبر! آنچه از سوی پروردگارت [دربارۀ معرفی علی بن ابی طالب علیه السلام به مقام ولایت و امامت بر امت] بر تو نازل شده ابلاغ کن! اگر انجام ندهی پیام خدا را به مردم نرسانده ای! خداوند تو را از [گزند] مردم حفظ می کند، مسلّماً خداوند قوم کافر را هدایت نمی کند.

گاهی رؤیت هم در آیات قرآن آمده است :

أَفَتُمَارُونَهُ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ ﴿١٢﴾ وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ﴿١٣﴾ عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَىٰ ﴿١٤﴾ عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوَىٰ . ( نجم : ۱۳ )

پس آیا دربارۀ آنچه [صادقانه و درست] می بیند با او به گفت وگوی نادرست و بی دلیل می پردازید؟«۱۲» بی تردید [پیامبر] او را در یک نزولِ دیگر نیز دیده است «۱۳» در کنار «سدرة المنتهی» «۱۴» که «جنّة المأوی» نزد آن است .

البته پیامبر اسلام مستقیما در آسمان هفتم نزدیک به  بهشت الهی و عرش الهی عظمت های الهی را شهود و رؤیت کرده است نه در خواب .

در داستان حضرت موسی که با خانواده اش به سوی مصر بر می گشته است موسی آتشی می بیند و صدایی از آنجا می شنود که ( من خدایت هستم و….) وآن صدا وحی الهی بوده و موسی در آگاهی کامل بوده است.

البته عایشه میگوید که پیامبر اسلام گاهی رؤیای در حالت خواب هم می دیده است اما رؤیایش صادقانه بوده یعنی یکنوع پیش بینی مسائل آینده حتما بعدا اتفاق می افتاده است.

مثال :

وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا.   ( اسراء : ۶۰) .

 و آن خوابی را که به تو نشان دادیم، و نیز درختِ نفرین شدۀ در قرآن را [که بنی امیه و دیگر طاغیانند،] جز آزمایشی [بزرگ] برای مردم قرار ندادیم، و ما آنان را [از فرجام شرک و کفر] می ترسانیم، ولی بر آنان جز طغیانی بزرگ نمی افزاید.

خواب پیامبر در باره شجره ملعونه  تعبیرش بنی امیه بوده که حضرت در رؤیا آنان را به صورت میمون ها رؤیت کردند  و رؤیا صادقه بود.

مسئله دیگر این که سخنان خود پیامبر هیچ سنخیتی با واژگان قرآنی ندارد . مثل این که حضرت فرموده :  ” طلب العلم فریضه علی کل مسلم و مسلمه “.

در بیشتر موقعیت ها پیامبر ممکن بود سستی هایی داشته باشد اما خدا به او وحی می فرسانده که ” فاستقم کما امرت “. یعنی خداوند یقین به پیروزی نهایی داشته و به رسولش امر میکرده  که پایداری کند.

پس لحن ملقی یا القاء کننده که خدا باشد هم سنخیت واژه ها عالی تر است وهم هیچگونه احساسات درونش هست.

نتیجه این که در طول ۲۳ سال زندگانی پیامبر با هدایت الهی جامعه آدمکش و جاهل حجاز را تحول عظیم داد و با تدبیر و تلاش مستمر و با حکمت الهی فرهنگ عقب افتاده و وحشی آنجا و سپس جهان را دگرگون کرد.

برخی ادعا میکنند پیامبر با ریاضت های شدید به این مقام رسیده است. اما این یک افترا است چون مرتاض هرگز قادر نیست مدیریت جهانی کند .  با ریاضت کشیدن روح و اراده انسان قوی میشود و بعضی کارهای فوق العاده انجام میدهد.

برخی فکر میکنند برخی آیات با آیات دیگر تناقض دارد. در حالی که در شرایط مختلف آیات دستورهای متفاوت داده است و آنها مکمل یکدیگرند.

پس بهتر است آقای دکتر سروش ادعاهای خود را بصورت فرضیه مطرح کند ونه نظریه و قاطع و خوب است با علمای صاحب نظر اسلامی گفتگوی متقابل داشته باشند ، شاید ان شا الله به نتایج کاملی برسند.