استت سون - آمارگیر سایت و اپلیکیشن

دوستان خوب و بد کدامند؟

نشانه های دوست بد:

  • جاهل و احمق:

حضرت علی علیه السلام می فرمایند:

رفیق احمق به تو آسیب می رساند،درحالی که فکر می کند آن ضرر به نفع توست؛به تو ظلم می کند در حالی که خیال می کند تو را شاد کرده است!

همنشینی جاهل با توموجب گمراهی  ات می شود.[۱]

۲-حسود:

انسان حسود ظاهراً خود در حرف هایش  دوست معرفی می کند،اما کینه وحسادتش را پنهان می دارد.در ظاهر دوست است اما در باطن  دشمن توست.دشمن او را در هنگام غیبت ،تهمت، طعنه زدن ، مسخره کردن  وفحش دادن می توان شناخت .حاضر است محسود  (آنکه مورد حسد است)را بکشد!همانگونه که قابیل در اثر حسادت برادرش هابیل را کشت[۲]،وبرادران یوسف یوسف را در اثر حسادت به چاه انداختند.[۳]

در مرحله شدید تر اگر حسود نتوانست طرف مقابل از بین ببرد،حاضر است خود را به کشتن بیاندازد![۴]

حسد بدترین بیماری هاست.[۵]

برای درمان حسد،حاسد یا حسادت کننده ابتدا باید تلاش کند صفات خوب محسود را در جمع اظهار کند وغبطه بخورد یعنی سعی کند صفات حسد کننده را بدست اورد ونیز هنگام نماز محسود را دعا کند یعنی خیر خواه او باشد.تا بتدریج حسادتش کاسته ونابود شود.

۳-فاسق وفاجر:

حضرت علی علیه السلام فرموده اند:

از دوستی با آدم بدکار وگناهکاراجتناب کن،زیرا بدی به بدی می پیوندد یعنی صفات زشت رفبق فاسد در دوستش اثر بد می گذارد.[۶]

دوست بدکاروفاسق،هرجا که منافعش اقتضا کند دوستی ورفاقتش را می فروشد.

۴-شرور وآلوده:

امام علی علیه السلام فرموده اند:” از معاشرت با آدم های شرور دوری کنید زیرا معاشرت با آنان زندگی انسان را می سوزاند وبه باد می دهد.[۷]

۵-بخیل:

امام علی علیه السلام فرمودند: “با آدم بخیل وخسیس رفاقت نکن،به خاطر آن که هروقت  محتاج وی شدی ،او خود را نیازمند تر وگرفتار تر نشان می دهد.[۸]

۶-دروغگو:

امام علی علیه السلام فرموده اند: ” از دوست شدن با آدم بسیار دروغگو اجتناب کن، زیرا دور را برایت نزدیک ونزدیک را برایت دور می گرداند(یعنی از کاه کوهی می سازد وبالعکس) به آدم دروغگو هیچ اعتمادی نیست واو مثل مرده ای بیهوده وباطل زندگی می کند.[۹]

 

۷-حیله گر:

حضرت علی علیه السلام درباره حیله گر فرموده اند: “از دوست شدن با کسانی که تو را فریب می دهند وبه بازی می گیرند دوری کن،زیرا این باصطلاح دوستان تو را خوار می کنند.[۱۰]

۸-عیب جو:

امام علی علیه السلام درباره آدم های عیب جو می فرمایند” از دوستی با کسانی که دنبال عیوب ونقاط ضعف مردم هستند دوری کن ،پشت سرتو عیب تو را هم به دیگران می گویند ،وتو هم سالم نمی مانی.(کم کم این صفت بد گسترش می یابد وهمه آبروی یکدیگر را می برند)[۱۱]

نتایج معاشرت با دوستان بد:

اولاً شخصیت هر فرد را می توان با انتخاب دوستش شناخت ،لذا اگر در عمل انسان صفات زشتی از دوستش دید باید درصدد اصلاح او برآید، واگر نتوانست او را هدایت کند باید از او دوری کند والّا مورد تهمت مردم قرار می گیرد ومردم با دید بد هم به او می نگرند واندیشه وافکار باطل ومنحرف دوست بد در انسان اثر بد می گذارد وعقاید او را خراب می کند.

حضرت علی علیه السلام هم گفته اند که : ” هم نشینی آدم های خوب و پاک سرشت با آدم های شرور سبب بدبینی مردم نسبت به خوبان می شود.”[۱۲]

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرموده اند: “انسان پیرو دوستش می باشد،پس دقت کنید با چه کسی دوست می شوید.(لذا در انتخاب دوست ،مسائل دینی وایمان واخلاق  خوب وعمل صالح بسیار مؤثر است.)[۱۳]

خواهران ودختران عزیز هم باید خیلی مراقب باشند وتوجه داشته باشند،برخی دوستان ظاهرشان با باطنشان  بسیار فرق دارد،آنچه بر زبان جاری می کنند در دل هایشان نیست یعنی منافق اند،لذا با زبان چرب وظاهر معتدل مردم را فریب می دهند ودر حقیقت شیطان اند.لذا حضرت حضرت علی علیه السلام در مورد دوستان حیله گر و منافق فرموده اند: “بزرگترین جهل آدم آن است که به انسان مکار و حیله گر اعتماد کند.”[۱۴]

لذا باید در عمل وبا امتحان کردن دوستان را شناخت.

بیشتر مردم برای منافع مادی خودشان با دیگران دوست می شوند.

امام صادق علیه السلام درباره انواع دوستان بد کلامی دارند،می فرمایند:”

۱-بعضی دوستان مانند شیر درنده اند،یعنی همانطور که شیر دنبال طعمه بزرگ ولقمه  چرب است با زور،آنها با کلام زور وقدرت طلبی از دوستان  سود می برند.

۲-برخی دوستان مانند گرگ اند وبه دنبال ضرر رساندن به دوست خود می باشند.

۳-عده ای از دوستان مانند سگ هستند!که با دم تکان دادن وچاپلوسی،از دوست خود سود می برند وطلبکارند.

۴-برخی از دوستان مانند روباه هستند،بازبان بازی ونیرنگ چیزی را از دوست خود می دزددند وفرار می کنند.سپس امام علی می فرمایند سعی کن اینگونه نباش ودوستان بد را آزمایش من؛روز قیامت دوستان بد همانند حیوانات محشور می شوند.[۱۵]

 

-معیار صفات دوستان خوب وشایسته چیست؟

بعضی از جوانان می پرسند چه دوستانی با چه صفاتی انتخاب کنیم که دچار مشکلات در زندگی نشویم وبرعکس در زندگی موفق باشیم.

رفیق وصدیق یا دوست حقیقی آنست که عیوب انسان را به خود آدم تذکرمی دهد و او را از صفات زشت آگاه می سازد تا اصلاح شود وبه سوی کمال برودفپس هرکس با ما اینگونه رفتار داشت وبرای رشد ما ونه سودجویی خودش  با مادوست شد آن رفیق ودوست خوب ماست.

البته نمی توان به همه مردم بدبین بود،بحمدالله هنوز آدم های خوب اما کم پیدا می شوند،واین از نعمت های الهی است که آدم دوست خوب پیدا کند البته باید از خدا وقرآن وبا توسّل به معصومین از آنها کمک بگیرد تا دوست خوب برایش پیدا شود،از دست دادن دوستان حقیقی خود یک نوع غربت وتنهایی است.

پیش از دانستن صفات دوستان ورفقای خوب باید چند نکته را بدانیم:

۱-دوستان خود را از عاقلان انتخاب کنیم.

۲-دوستان را در عمل چندبار امتحان کنیم از نظر وفای به عهد و وعده و…

۳-هرگز به دوست خوب هم کاملاً اعتماد نکنیم وهمه راز هایمان را به او نگوییم.

۴-تازمانی که دوست را در چند جا امتحان نکرده ای ،او را دوست خوب خود قبول نکن،گاهی او را خشمگین کن سپس بنگر…..واز مسیر حق خارج می ش.د یا نه؟

دیگر آنکه با پول وامور مادی او را آزمایش کن ببین چقدر والبته  پول را بیشتر دوست دارد یا تو را.

سوم با او سفر کن ودر مسافرت او را بیازمای تا اخلاق وخصوصیات وگذشت وصداقت او برایت آشکار شود.

لقمان حکیم گفته است:” برادر ودوست حقیقی خود را به طور کامل نمی شناسی مگر زمانی که به او احتیاج پیدا کنی ودر عمل او را امتحان کنی”[۱۶]

امام صادق علیه السلام می فرمایند: “دوست خود را از اسرار زندگیت آگاه مساز مگر آن مقدار که روزی دشمن تو شد یا دشمنت آن را فهمید ضرری به تو نرساند.”[۱۷]

متأسفانه بعضی جوانان خیلی زود وبی دلیل با دیگران گرم می گیرند وآشنا می شوند وراز های خود را به او می گویند،اما بعید نیست دوست حقیقی نباشد وراز تو را بر ملا کند وآبروی تو را ببرد.

امروزه یکی از شگرد های انسان های شیاد وفاسد برای اغفال جوانان ودختران آنست که ابتدا به صورت دوست صمیمی جلو می آیند وبعد زمانی که آن دختر یا پسر راز های زندگی خود را به او اعتماد کرد وگفت، آن شیطان صفات به ظاهر دوست، نقاط ضعف این را دانسته و او را به راه های انحرافی وفساد می کشانند وتهمت می زنند وآلوده می کنند.

 

-نشانه های دوستان خوب کدامند؟

۱-جوانمردی:

حضرت علی علیه السلام می فرمایند: “اولین مرحله جوانمردی مطیع خدا بودن وپاک بودن از گناهان وجوانمردی است،وجوانمردی کسی است که از نیرنگ وفریب دیگران وبدزبانی وبی دینی به دور است.کسی که دین وتقوی وخدا ترسی ندارد مروّت وجوانمردی ندارد.[۱۸]

وانسان جوانمرد زبانش از بدگویی وفحش پاک است وفکرش ازنیرنگ پاک است.

۲-راهنمای خوب:

امام علی علیه السلام فرموده اند: “برادر دینی کسی است که تو را به راه راست هدایت کند.”[۱۹]

وفرمودند:”کسی که به تو بینش وآگاهی می دهد در واقع تو را  نصیخت نموده است.”[۲۰]

۳-نصیحت پذیر:

امام علی علیه السلام فرمودند: “فردی که خود را از نصیحت دیگران نسبت به خودش بی نیاز می داند،بدی ها را دریافت می کند” و”کسی که موعظه دیگران را می پذیرد در واقع از کار های زشت دوری کرده است.”[۲۱]

۴-بازدارنده از ظلم وگناه:

امام علی علیه السلام فرمودند: “دوست خوب کسی است که جلوی ظلم وتجاوز دوستش را بگیرد ،او را در کارهای خوب واحسان به دیگران یاری کند وانسان را از فساد نهی  کند و…”[۲۲]

۵-دلسوز وغمخوار:

امام علی می فرمایند: “دوست واقعی تو کسی است که دلسوز وغمخوارت باشد ونسبت به سرنوشت تو بی تفاوت نباشد،هم درد تو باشد و…”[۲۳]

۶-یاری کننده هنگام نیاز:

امام علی علیه السلام می فرمایند: ” صادق ترین دوستان وبرادران تو کسانی هستند که در وقت فقر ومحرومیت ،بیماری ومصائب یارویاور توباشد،وبا تو مواسات وهمدردی عملی داشته باشندو”ونیز فرمودند: “دوست واقعی در هنگام گرفتاری ها شناخته می شود،وهنگامی که پشت سرتان سخنان ناروا وتهمت وغیبت می کنند از تو دفاع کند، و وقت مردن برایت دعا کند وبه خانواده ات یاری کند.”[۲۴]

۷-ظاهر وباطنش یکی است:

امام علی علیه السلام فرمودند: “ذوست واقعی کسی است که  در ظاهر ودر غیبت با تو روراست باشد وخیرت را بخواهد.”[۲۵]

۸-دوست خوب ایثار گر است:

امام علی علیه السلام فرمودند: “دوست حقیقی کسی است که با مالش وجانش تو را حفظ کند،ومنافع تو را برخودش مقدم بدارد”[۲۶]

۹-دیدنش یادآور خداوند باشد:

از رسول خدا صلی الله علیه وآله روایت است: “دوست خوب کسی است که دیدن او شما را به یاد خدا بیاندازد،وسخن او برعمل نیک شما بیفزاید”[۲۷]

۱۰-دوری از چاپلوسی:

امام علی علیه السلام می فرمایند: “کسی تو را دوست دارد که تملّق وچاپلوسی تو نکند”فرمود کسی که مدح وثنای زیاد از تو بکند در حقیقت تو را ذبح کرده است!”[۲۸]

 

[۱] غررالحکم، فصل ۵،شماره ۱۰۰

[۲] مائده:۲۷-۳۲

[۳] سوره یوسف

[۴]

[۵] غررالحکم،فصل ۱ شماره ۳۸۷

[۶] غررالحکم،فصل ۵ شماره ۱۰

[۷] غررالحکم،فصل ۵ شماره ۱۰

[۸] غررالحکم ،فصل ۵ شماره ۱۶

[۹] غررالحکم،فصل ۵ شماره ۲۰

[۱۰] غررالحکم ،فصل ۵ شماره ۶۲

[۱۱] غررالحکم،فصل ۵ شماره ۱۹

[۱۲] بحار الانوار

[۱۳] بحارالانوار،جلد ۷۴،صفحه ۹۰

[۱۴] غررالحکم

[۱۵] بحارالانوار،جلد ۷۴صفحه ۱۷۹

[۱۶] بحارالانوار،جلد ۷۴صفحه ۱۷۸

[۱۷] بحارالانوار،جلد ۷۴ صفحه ۱۷۷

[۱۸] عررالحکم،فصل۷۷،شماره ۲۸۵ و…

[۱۹] غررالحکم،فصل اول شماره ۱۵۲۳

[۲۰] غررالحکم

[۲۱] غررالحکم ،فصل ۷۷ شماره ۱۰۲۸

[۲۲] غررالحکم ،فصل۱ شماره ۲۱۰۰

[۲۳] غررالحکم ،فصل ۷۷ شماره ۶۱۵

[۲۴] غررالحکم فصل ۸ شماره ۴۱۳ ونهج البلاغه کلمات قصار۱۲۹

[۲۵] نهج البلاغه ،نامه ۳۱

[۲۶][۲۶]غررالحکم فصل ۱ شماره ۲۰۳۵

[۲۷] بحارالانوار،جلد۷۴،صفحه ۱۸۶

[۲۸][۲۸] غررالحکم ، فصل ۱۶ شماره ۱۷