استت سون - آمارگیر سایت و اپلیکیشن

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه:

از آنجا که هدف از خلقت جهان سیر به سوی کمالات الهی است ، انسان ها باید به دنبال شناخت خالق و اطاعت و پیروی از او سیر کنند.

انسان باید با تلاش مداوم و صبر در سختی ها و مشکلات به صفات والای الهی تقرّب جوید ، لذا انسان مسلمان باید با شناخت عظمت خداوند و مطالعه قرآن به عنوان وزنه ی برتر جهت الگوگیری نظری و عملی و نیز شناخت سیره معصومین علیهم السلام ، به تدریج و با تمرین افکار و اعمال خود  را با اسوه و الگو های قرآنی و الهی وفق دهد .ضمناً برای رسیدن به اخلاق پاک و کمالات انسانی ، دائماً  باید نفس امّاره یا نیرویی که انسان را به سوی زشتی ها و نافرمانی خدا می کشاند کنترل کند و برخلاف امیال نفسانی و دلخواه  خود  عمل کند تا معنویاتش اوج بگیرد و به سوی کمال معبود  پرواز نماید.

در غیر این صورت بشر در همان صفات غریزی و حیوانی وخور و خواب و رفاه در جا می زند و برعکس از سطح حیوانات هم پایین تر سقوط می کند.

خوب ابتدا مروری بر برخی از صفات حسنه و اخلاق زیبای محمدی و قرآنی بیفکنیم و ببینیم چگونه کامل ترین زوج خلقت یعنی امیرالمؤمنین علی علیه السلام و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها برترین الگوی پاکی ها و نیکی های جهان شدند و برای همیشه تاریخ جاودان و ماندگار ماندند.

بحث (اخلاق اسلامی  و سعادت همسران ):

سؤال: چه الگوي رفتاري زن  و شوهر در خانواده  داشته باشند تا به خوشبختي حقيقي برسند.

پاسخ:” ١_ با قرآن انس داشته باشند هرروز مقداري تلاوت کنند و معاني وقصص وتفسيرش را مرور کنند تا بتدريج تمام احکام و اخلاق واصول عقايد و …قرآني را بياموزند. ٢_   الگوي رفتاريشان را زندگي امام علي و حضرت زهرا عليهما السلام قرار دهند البته با تطابق وتعديل زندگي خود  نسبت به زمان.  ٣_ همواره ادب وآداب هرچيز را رعايت کنند وبا مؤثرترين روش زيبا باهم برخورد کنند. ۴_  اجتناب  از سخن درشت وزشت وبرعکس نيکو صدازدن . ۵_ پرهيز از بگو مگو ومجادله وبرعکس داشتن مدارا و تحمل اخلاق همسر . ۶_  اگرچه مرد سرپرست ومدير خانواده هست اما بهتر است در نظم خانه و برنامه هاي داخلي منزل مديريت را به همسرش بسپارد. ٧_  همسران هم در کلام وهم در رفتار نسبت به يکديگر محبت داشته و نيازهاي غريزي و عاطفي يکديگر را تمکين و تأمين کنند.  ٨_  همسران باهم وبچه ها نشست و گفتگو داشته و مشکلات يکديگر را حل کنند,  وگاهي باهم به مراکز مذهبي يا گردش و رستوران بروند. ٩_ زن وشوهر نه در خانه خود و نه  جاي ديگر فيلم هاي حرام وگناه آلود نبينند وبه مجالس رقص و موسيقي و قمار و شراب و هر مجلس مشکوک وحرام نروند تا زندگي آرام و پاک و خوشبخت داشته باشند. ١٠_ همسران در خريد لباس و لوازم خانه و مصرفي از حد اعتدال خارج نشوند و به اسراف گرفتار نشوند و به بن بست نرسند.

…………………………….

ويژگي هاي اهل مودت چيست؟ .

١_ علاقه همسران به يکديگر طرفيني است .  ٢_  مودت اظهار محبت است , بخصوص زنان دوست دارند همسرشان محبتش را با زبان اظهار کند وبگويد: ” دوستت دارم” .  ٣_ دوست داشتن همسر به خاطر خودش باشد نه براي علم ومقام و ثروت و شهرت و… ۴_  علاقه شان همراه با احساس مسؤليت باشد , ووظايف همسري را انجام دهند ومتعهد باشند .

ويژگي هاي اهل رحمت:

”  ١_  علاقه و محبت يکطرفه است , و محبت کننده توقع پاداش و پاسخ محبت ندارد .  ٢_  عفو و گذشت يکطرفه است. ٣_  از بدي هاي همسرش تغافل و چشم پوشي مي کند.  ۴_  اگر همسرش وظايف و تکاليفش را انجام نداد , طرف مقابل يکطرفه جبران مي کند.

البته برطبق آيه کريمه :” الرجال قوّامون علی النساء ”  مردان موظفند مودت ورحمت بيشتري نسبت به همسرشان داشته باشند.”.

…………………………

از عوامل تقويت پيوند مقدس خانواده   :

“پرهيز از بگو مگو و مجادله ” .

همسران فهيم وعاقل از جدال و مراء يا بگو مگو هاي بي حاصل دوري مي کنند . بگو مگوهاي بي نتيجه باعث کينه ودشمني مي شود وايمان انسان را خدشه دار مي کند. جار وجنجال ولجبازي , زندگي شيرين را به تلخکامي مي کشاند.   امام علي عليه السلام فرموده اند :” از دشمني کردن وجدال وبحث بيهوده پرهيز کنيد که دل هارا بيمار مي کند و ميان دوستان وبرادران جدايي مي اندازد. ”  ( غرر الحکم : ۴۵٣)  .  محيط خانه , بايد محيط آرامش و آسايش وکانون انس و  مودّت و استراحت باشد نه محيط کشمکش و جدال .  يکي از علل جدايي ها توقعات بيجا و بحث وجدال ها براي اثبات حق خود وخودبرتري است.

…………………………………………

الگوي خانواده  ديني و  خوشبخت :

” امام حسن مجتبی عليه السلام فرمودند:

” با کسي که باتو به خشو نت رفتار مي کند , نرمي پيش گير که به زودي او در برابر تو نرم خواهد شد .   با دشمن خود با فضل و کرم رفتار کن که از دو پيروزي , شيرين ترين را برگزيده اي . ” . ( تحف العقول , ص :٨٢ ؛   نهج البلاغه , نامه ٣١) . با اين شيوه حسنه هم به آتش خشم مبتلا نشده ايد وهم آتش ديگران را  سرد کرده ايد. بايد روي آتش آب ريخت وآن را خاموش کرد. همين که يک انسان بتواند با نرمش جلوي يک آتش را بگيرد  و خاموش کند , درون خود احساس رضايت مندي و آرامش مي کند. اين شيوه اخلاقي بنياد خانواده را با صفا و پايدار مي کند.

…………………………..

از عوامل افزايش محبت در خانواده:

”  رسول خدا صلی الله عليه وآله به مردان فرموده اند: ”  شما بايد  براي همسرتان در منزل مرتب و پاکيزه باشيد , همان گونه که دوست داريد او هم خود را برايتان بيارايد وآراسته باشد. ”  ( مستدرک الوسائل , ج ٢  ص: ۵۵٩) . وفرمودند :” زن بايد خودش را براي شوهرش به خوشبوترين عطرها معطر کند , وزيباترين لباس هايش را براي  جلب  محبت شوهرش بپوشد . ”  ( وسائل الشيعه , ج ١۴  ص  ٢١٢) . رعايت پاکيزگي وآراستگي بخصوص براي همسران ازايمان است , و موجب دوام پيوند مقدس خانواده مي شود. آراستگي زن براي شوهر وآمادگي براي او, از انحراف وچشم چراني مرد پيشگيري مي کند.

………………………………………..

قناعت مايه آرامش روان اعضاي خانواده است .

قناعت يعني خشنودي به داشته هاي خود, اندازه نگه داشتن در مصرف نعمت ها, شکيبايي در تنگناهاي زندگي, چشم پوشي از داشته هاي ديگران, مقايسه نکردن داشته هاي خود با ديگران, خشنودي از رزق و نصيب خويش و رضا به تقدير الهي داشتن. امير المؤمنين درباره حيات طيبه فرمودند :” هي القناعه” داشتن قناعت و رضايت از خداوند است. امير المؤمنين عليه السلام فرمودند:”  زماني که خدا خير بنده اي را بخواهد قناعت را به او الهام مي کند و همسر شايسته اي نصيبش مي نمايد. ” (  کتاب غرر ودرر )

………………………….

استقلال طلبی همسران:

خداوند متعال چنان انسان هارا آفريده که در عين اجتماعي بودن , ( استقلال دوست ) هم هستند . استقلال فکري , مالي , فردي , و…حس مختار بودن مطلوب  هر  انسان است.  حس  آزادي دوستي واختيار داشتن در آدميان نهادينه شده است. حفظ.حريم وحرمت همسران مهم است . هريک از همسران نبايد توقع داشته باشد که ديگري کاملا مشابه او فکر کند يا سليقه وروحيه  اورا داشته باشد. اين تنوع از آيات الهي است. بسياري از نزاع هاي خانوادگي به دليل استقلال قائل نشدن براي شخصيت يکديگر است. مديريت سالم در مواقع بحران اين است که هريک از زوجين به ديدگاه همسرش احترام بگذارد , وبا مدارا به آرام سازي تنش ها بپردازد وبا افزايش سطح تحمل خويش , از درگيري بپرهيزد .  تحميل نظر خود به همسر خطااست , اما با سعه  صدر وصبوري و انتخاب مناسب ترين شيوه برخورد و اخلاق زيبا و مؤثر  با حفظ استقلال عقيده و انديشه همسر مي توان با استدلال اورا اقناع نمود . نتيجه اين که همسران درخانواده زماني به آرامش وسعادت راه مي يابند که حس آزادي مشروط   واستقلال طلبي يکديگر را رعايت کنند .   البته دقت کنند که وظايف زن در برابر شوهر و بالعکس از ديدگاه دين الهي بايد شناخته و  عملي شود  ومقدم بر ساير خواسته ها باشد.

…………………………………….

پرهيز از مقايسه همسر با ديگران :

يکي از خطراتي که زندگي همسران را تهديد مي کند مقايسه همسر خود با برتري هاي ديگران است. همسران بايد بدانند که هر انساني ويژگي هاي خاص خود را دارد , و خوبي يا کاستي هايي دارد. اگر خدايي ناکرده امتيازات زنان يا مردان ديگر را چماقي ساخته و بر سر همسرمان بزنيم , خلاف مروّت است  و آسيب هاي جدي بر روحيه همسر مي گذارد , واگر جبران نشود بيم آن مي رود که کانون خانواده را متزلزل کند.  زن و شوهر بايد نگاه هايشان و نفس امّاره شان را کنترل کنند تا ديگران را با همسر خود مقايسه نکنند. خداوند  متعال مي فرمايد :” ولا تمدّن عينيک الی ما متّعنا به أزواجا   ……”  (  طه :١٣١)  زنهار چشم مدوز به آنچه از زينت زندگي دنيا به گروهي

از آنان داده ايم تا آنهارا در آن امتحان کنيم ……..

مقايسه چند گونه است : ١_ مقايسه تشويقي مثل اين که بگويد: اي کاش تو هم مانند او بودي ….اين مقايسه حسادت همسر را بر مي انگيزاند و دلسردي مي آورد. ٢_  مقايسه تنبيهي : با ملامت و سرزنش همراه است و آتش لجاجت را بر مي افروزد وشخصيت طرف را مي کوبد . ٣_ مقايسه همچشمانه :  يعني چشم دوختن به خوبي ها و نعمت هاي ديگران وديده بستن بر  داشته ها ي خود , واين از ناشکري خداوند است .  تمام انواع مقايسه ناپسند است و بنياد خانواده را سست مي کند. خانواده سعادتمند آن است که براي رسيدن به کمالات ديگران غبطه  بخورند و با کمک يکديگر  به آن چه خدادادي است قانع باشند , اما تا جاي امکان از هر نظر خود را تکامل بخشند.

……………………………………

” اقتدار مرد در کانون خانواده باید محفوظ بماند “

مرد برای نقش مدیریتی خویش در نظام خانواده ، باید مقتدر باشد ، اما نه اقتدار قلدرانه و ستمگرانه .

غالبا زنان مرد مقتدر را دوست دارند واز مرد ذلیل بدشان می آید . هیچ چیز نمی تواند جای اقتدار مرد را در قلب زن بگیرد ، نه ثروت ، نه شهرت ، نه علم و نه مقام و…  مرد حتی برای تصاحب دل زن و کامجویی نباید حالت خاکساری و ذلت داشته باشد ، این هم برای زن نفرت انگیز است . زن دوست دارد در پناه مردی مقتدر زندگی کند و امنیت داشته باشد ، اما با این همه قلبی  مهربان داشته باشد . آن چه زن از مردش می خواهد ، شهامت مهربانانه است نه خشونت قلدرانه .  مرد باید چنان باشد که وقتی وارد خانه می شود ، زن و فرزند حریمش را حفظ کنند و احترامش بگذارند .

برای این که مردان اقتدار منطقی کسب کنند چه مراحلی را باید طی کنند ؟

۱- تقویت اراده و ایمان با تمرین اذکار مناسب که با کلمه ” الله ” همراه باشد  بخصوص پس از نمازها .  ۲- از شوخی های سبکسرانه پرهیز کند ، زیرا آفت هیبت و متانت شوخی بی مزه است . البته همانند امام علی علیه السلام و سایر معصومین باید خوش گفتار و خوشرو و مزاح لطیف داشته باشد . ۳- مرد با عملش باید پیام اقتدار منطقی و اخلاقی را بدهد ، برای مثال مرد نباید اسیر شکم و شهوتش باشد . مرد باید حریم و حرمت خود را حفظ کند. زن از مردی که کاملا مطیع اوست متنفر است ، و از مردش مردانگی می طلبد اما همراه با مهربانی .  ۴- مرد برای حفظ اقتدار خود در مسائل زناشویی هم باید آداب اشباع همسرش را بیاموزد و عمل کند  تا برای زن اقتدار مرد ثابت شود .  ۵- مرد در کشاکش دهر باید سنگ زیرین آسیاب باشد یعنی در ناگواری ها ناله نکند زیرا نزد زن و مردم خوار می شود. ۶- مرد با همسرش مجادله نکند ( و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ریحکم  . انفال  : ۴۶ )  ، و در امور کوچک وارد نشود .  ۷- مرد برای حفظ اقتدار خود باید دارایی و امور مالی خانواده را در اختیار داشته باشد ، و زن و فرزند از دست او پول بگیرند. و…..و الیته هر چه مرد اقتدار بهتری داشته باشد برای  سعادت زن و فرزندبهتر است.

……………………………………….

(  پرهيز از بدگماني  و سو ء ظن) :

بدگماني يک بيماري فکري است که سلامت جسم را هم تحت الشعاع قرار مي دهد وآرامش را بهم ميزند . بدگمان کسي است که رويدادها وگفتار و کردار ديگران را بدون تحقيق و  با پندار ناروا بد تفسير مي کند. پيامبر خدا مي فرمايد :”  براي گفتار و عملي که از برادر ديني سر مي زند عذري بجوي واگر نيافتي  عذري بتراش ! ( بحار , ج ٧۵ ، ص ١٩٧)   آ ن چه منشا آسيب مي شود سوء تفاهم است که باعث کينه مي شود ودل همسران را چرکين مي کند .” . امام علي عليه السلام مي فرمايند :” آدم بد انديش به هيچ کس گمان خوب نمي برد زيرا ديگران را به صفات خويش مي پندارد. ” . شرط اول رهايي از سوء ظن فرار از بدانديشي وکينه جويي است. بايد به خدا خوش بين باشيم , خودبين نباشيم , حرص دنيا نداشته باشيم  , تا مبتلا به خشم نسبت به مردم نشويم وزود قضاوت بيجا نکنيم.

………………………………………

کمک به همسر :

علي عليه السلام فرمودند:”  رسول خدا بر ما وارد شدند و حضرت زهرا عليها سلام در کنار ديگ نشسته بود و من عدس پاک مي کردم . آن حضرت فرمودند :”  آن چه مي گويم از جانب پروردگار است: مردي که به همسر خود در خانه کمک نمايد  به تعداد موهاي بدنش براي وي يک سال عبادت مي نويسند . ”  ( فاطمه من المهد الی اللحد , ص: ٢۴٣).

………………………………………….

تکالیف شغلی زن ومرد :

علي عليه السلام و فاطمه سلام الله عليها جهت تعيين حدود تکاليف شغلي و  کارهاي خود نزد رسول اکرم صلی الله عليه وآله رفتند . آن حضرت قلمرو خدمت زهرا عليها السلام را داخل منزل و قلمرو خدمت علي عليه السلام را بيرون منزل , تعيين فرمود.  فاطمه ي زهرا اظهار داشت : هيچ کس نمي داند که من از داوري رسول خدا چه اندازه خشنود شدم مگر خداي متعال, مخصوصا که رسول خدا از رويارويي با مردان معافم فرمود .

(   تنبيه الخواطر و نزهه النواظر , ابوالحسن ورّام …, ج ١ , ص :  ٢٣٠)

…………………………………………………………..

لطافت و عواطف زن :

خداوند مي فرمايد :” ومن آياته أن خلق لکم من أنفسکم أزواجا لتسکنوا اليها و….” ( روم :٢١). از  نشانه هاي حکمت خداوند آن است که براي شما همسراني آفريد تا نزدشان بياساييد و به آرامش برسيد و…

مرد هر اندازه اقتدار داشته باشد , آرامشگاه او همسر اوست. همان گونه که شوهر پناهگاه زن است.  وجود زن در منزل لطافت و عطوفت مي آورد و خشکي و خشونت را از زندگي مي زدايد. اگر زن بخواهد سعادت در خانواده اش پايدار بماند بايد با ريحانگي و لطافت رفتاري خود از همسرش دلبري کند و با عواطف پاک خود خانه را گلستان نمايد. اگر زن براي شويش هنرمندانه دلبري کند , جايي براي دلبري بيگانگان باقي نمي ماند. اگر زني نتواند خوب شوهرداري کند , وبه نيازهاي غريزي وجنسي شويش پاسخ مناسب دهد در دل همسرش جايي ندارد. رسول خدا فرمودند:”  زن صالحه اي که در خدمت همسرش باشد واز او در اموري که خدا فرموده اطاعت کند , خداوند ٧ درب دوزخ را بر او ببندد و ٨ درب بهشت را به روي او بگشايد. ” ( وسائل الشيعه , حديث  ٢۵٣۴٢) .  زنان بايد توجه داشته باشند که بيرون منزل براي غير  شوهر و نامحرمان آرايش نکنند که موجب فساد مي شود.

……………………………………….

همدلی و هماهنگی در زندگی :

ارتباط نزديک زن و شوهر با يکدگر فراتر از حرف زدن و گوش دادن است. اين ارتباط شامل قدرت هم حسي و همدلي با طرف مقابل است. بدين معنا که فرد خود را جاي همسرش بگذارد و مسايل را از ديد او نيز بنگرد تا او را بهتر درک کند.

توانايي و قابليت همدلي در بين برخي از خانواده ها حتي بدون تلاش واقعي وجود دارد. آنان مي توانند احساس يکديگر را گاهي حتي بدون کلام درک کنند.

کساني که در خانواده به واقع با هم و در کنار هم زندگي مي کنند بايد عادت « آگاه و حساس بودن نسبت به حالات و ويژگي هاي طرف مقابل » را در خود پرورش دهند. همدلي يک آگاهي دروني از شخص يا اشخاص ديگر است که شما را به او با درک و تفاهم و هم احساسي پيوند مي دهد همان توانايي يا قابليتي که به کمک آن خستگي نوميدي و ياتوفيق و شادي را در چهره ي همسر خود حس مي کنيد، بدون آن که او درباره ي آن سخن گفته باشد، زن و مردي که داراي توانايي هم احساسي و همدلي هستند، به حقوق طرف مقابل خود احترام مي گذراند، هر چند که او نسبت به يک موقعيت مشابه عکس العمل متاوت نشان دهد.

خوشبختانه حساسيت و آگاهي نسبته به احساسات، عواطف و آرزوها و ارزشها و قابليت هاي فرد و افراد ديگر کاملاً اکتسابي است و مي توان با ممارست آن را کسب نمود. (۳).

در درک متقابل همسر، شما مي توانيد از بروز خيلي از اختلافات جلوگيري کنيد. به عنوان مثال: اگر روزي پدر او به علت بيماري در بيمارستان بستري شد و براي مراقبت، همسر شما مجبور بود دو هفته در بيمارستان در کنار تختش باشد و يا شبها را کنار او بماند، همدلي و همکاري و تفاهم ايجاب مي کند شما با اين امر مخالفت نکنيد و با همدردي و همدلي، از همسرتان بخواهيد تا بهبودي پدرش در کنار او باشد. چون ممکن است اين اتفاق براي پدر شما بيفتد و همسر شما در صورت همدلي و همکاري شما، مسلماً به شما اجازه خواهد داد که به پدرتان خدمت کنيد؛ زيرا روزهاي بد و خوب براي هر کس وجود دارد.

……………………………………

رفق و مدارا :

از جمله ويژگي هاي سازنده براي سازگاري همسران مدارا کردن است.  رفق و مدارا يعني  با نرمش برخورد کردن با همسر و ديگران است. دوري از خشونت و درشتي ,   همدردي وهمدلي با همسر وتحمل اخلاق همسر . پيامبر گرامي فرمودند:” خدايم مرا به مداراي با مردم امر نموده است. ” (  الکافي , ج ٢  ص: ١١٧) .  پيامدهاي مدارا ونتايج خوب آن عبارت اند از : خير وبرکت , امنيت , سعادت , جلب محبت وکينه زدايي …امام صادق عليه السلام فرمودند:”  نرم خويي , گشاده رويي و  پاکيزه سخن گفتن از   ويژگي هاي حسن خلق و مدارا است”.

با اخلاق تند ديگران و ناگواري ها ي زندگي جوش نياورد وبر غضبش  مسلط باشد.  “.

………………………….

اخلاق حسنه و پاک چیست؟

شناخت اخلاق حسنه و پرهیز از زشتی های اخلاقی و تمرین و عمل به پاکی ها ابتدا مشکل به نظر می رسد، اما هرگز ناشدنی نیست.کمی ریاضت و تحمل و صبر لازم دارد و البته استمرار و تلقین صفات مثبت ، تمام موانع آسان و حل شده وبرداشته می شود.

با انجام اداب اخلاقی قرآنی و اسلامی فضای صفا و صمیمیت و امنیت و سلامت و عشق و محبت در خانواده ظاهرشده  و زندگی به تدریج برای زن وشوهر و فرزندان و اطرافیان از عسل شیرین تر می شود.

استناد به قران برای شناخت اخلاق حسنه:

۱-.فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ .  آل عمران ﴿١٥٩﴾

ترجمه:از جلوه رحمت خداوندی است که تو بر مردم نرمخو و مهربان هستی، و چنانچه تندخوی و سنگدل بودی،  مردم از اطراف تو پراکنده می شدند.

پس مردم را ببخش و…

۲-واِنّک لعلی خلق عظیم.    .همانا تو آراسته به خلق عظیم وبزرگ هستی.

روایاتی درباره حسن خلق واخلاق زیبا:

حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام:

“اِنّ اَحسن الحسن ،اَلخلق الحسن”

خوب ترین زیبایی ها، اخلاق نیکو است.

رسول الله صلی الله علیه وآله:

أ حسنکم خُلقاً ، أعظمکم حلماً ، و ابرّکم بقرابته، و اشدُّ کم من نفسه انصافاً

خوش خلق ترین شما ، برد بارترین شما و نیکوکارترین شما به  نزدیکانتان ، و شدید ترین شما در انصاف

(و حق دادن) به دیگران است.

رسول خدا صلی الله علیه واله:

“اِنّما بعثت لاُتّمم مکارم الاخلاق”

جز این نیست که من مبعوث شدم تا مکارم  و بزرگواری های اخلاق را کامل کنم.

………………………….