استت سون - آمارگیر سایت و اپلیکیشن

بسم الله الرحمن الرحیم

سوال :

آیا آیاتی در شأن امام زمان علیه السلام  در قرآن بر اساس منابع اهل سنت و شیعه وجود دارد تا حقانیت ایشان را اثبات کند؟

پاسخ:

صد البته .،  بیش از یکصد آیه از برخی از کتب علما و مفسّرین اهل سنّت در شأن و تأویل امام مهدی علیه السلام آمده است که ذیلاً معدودی از آیات را از منابع اهل سنت می آوریم تا هم مؤمنین بر ایمانشان نسبت به حضرتش افزون شود و هم اتمام حجتی برای شبهه انگیزان باشد.

سوره بقره (۳-۲) :

هُدًى لِلْمُتَّقِينَ ﴿٢﴾ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ ﴿٣

[همۀ آیاتش] راهنمای پرهیزکاران [به سوی سعادت دنیا و آخرت] است«۲» آنان که غیب را باور دارند، و نماز را [با شرایط ویژه اش] می خوانند، و از هر نعمت [مادی و معنوی] که روزی آنان کرده ایم [در راه خدا] هزینه می کنند.

حافظ القندوزی حنفی روایت کرده  از جابربن عبدالله الانصاری گفت : جندل بن جناده یهودی بر رسول خدا  وارد شد وسؤال هایی پرسید ، از جمله سؤال ها پرسید که اوصیا وجانشینان شما کدامند؟ حضرت رسول اکرم فرمودند : “از علی بن ابی طالب آغاز می شوند و( یکی یکی اسامی اولاد علی را شمارش کردند) … تا فرزند امام حسن عسکری که به المهدی مشهور است ونیز الحجة و… زمانی که ظهور می کند زمین را پس از آنکه مملو از ظلم وجور شده ، با عدل و قسط کامل می نماید. درود بر صابرین در زمان غیبت آن حضرت ، آفرین بر کسانی که بر محبت آن حضرت پایدار می مانند ، آنان کسانی هستند که خداوند کریم در کتابش به ” هدی ً للمتقین ، الذین یؤمنون بالغیب “وصف کرده ، یعنی آنان اهل تقوا هستند و آنان به غیب ایمان دارند.یعنی متقین همان مؤمنین به غیب یا امام مهدی علیه السلام هستند، او که از حواس ظاهری ما غیب است همانگونه که خداوند غیب است.[۱]

  • سوره آل عمران-۲۰۰:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٢٠٠﴾

ای مؤمنان! [در برابر حوادث و انجام عبادات و ترکِ گناهان] استقامت کنید! و دیگران را هم به استقامت وادارید! و با یکدیگر [در مسائل انسانی و اجتماعی] ارتباط داشته باشید! و از خداوند [اطاعت کرده، از محرّماتش] بپرهیزید تا [بر موانع راه سعادت] پیروز شوید«

حافظ القندوزی حنفی از استادش … از امام محمد باقر علیه السلام  نقل کرده که در شأن نزول آیه فرمودند : ” صبر و پایداری بر ادای واجبات واستقامت وصبر بر آزار دشمنان داشته باشید،

رابطه تان را با امام عصر، امام مهدی منتظر تقویت کنید” .[۲]

یعنی اعتقاد و ایمانتان را برای جهاد در راه خدا همراه با صاحب الزمان و فدا شدن در راهش زیاد کنید و اوامر ایشان را اطاعت کنید و آماده ظهورشان باشید.

  • مائده : ۵۴

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿٥٤﴾

ای مؤمنان! هرکس از شما از دین خود برگردد [و به آیین های ضد اسلام روی آورَد زیانی به خدا و پیامبر نمی رساند]، خداوند به زودی گروهی را می آورد که محبوب خدایند و خداوند هم محبوب آنان است، در برابر مؤمنان فروتنند و در برابر کافران سرسخت [و قدرتمند]، همواره در راه خدا جهاد می کنند و از سرزنشِ هیچ سرزنش کننده ای نمی هراسند، این احسان خداست که به هرکس بخواهد می دهد؛ خداوند بسیار عطاکننده و داناست«

حافظ القندوزی حنفی گفت : از سلیمان بن هارون العجلی : شنیدم امام جعفر الصادق علیه السلام فرمود : شأن نزول آیه (یأتی الله بقومٍ حضرت مهدی صاحب الزمان علیه السلام است ، خداوند اورا حفظ می کند تا روزی که بخواهد ظاهر می شوند ودر راه خدا جهاد می کنند ودین خدا وعدالت را برقرار می کنند.[۳]

تأویل این آیه  هم  در شأن امیرالمؤمنین علیه السلام است و هم درباره امام زمان واصحاب ایشان ، خداوند امام  علی و معصومین و از جمله امام مهدی علیه السلام را دوست دارد و آنان هم خدا را دوست دارند ، ومصداق کاملتر علی بن ابی طالب علیه السلام می باشد.

توبه :  ۳۳

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ﴿٣٣﴾

و کسی است که پیامبرش را با هدایت و دین درست فرستاد تا آن را بر همۀ ادیان پیروز گرداند؛ هرچند مورد پسند مشرکان نباشد «

حافظ القندوزی به اِسنادش … از امام جعفر صادق علیه السلام در شأن نزول آیه فوق فرمود:

“تأویل این آیه هنگام خروج و ظهور حضرت قائم المهدی علیه السلام خواهد بود و زمانی که حضرتش ظهورکند هر مشرکی از ظهورش ایشان ناراحت است ، و هر کافر و مشرکی که با حضرت عناد بورزد و با حضرت جنگ داشته باشد حضرت او را نابود ساخته و دین خدا را پیروز خواهند کرد.”[۴]

لازم به ذکر است که کفار غیر معاند که با منطق امام روبه رو می شوند اسلام می آورند.

  • هود : ۸۶

بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ۚ وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ ﴿٨٦﴾

آنچه خداوند [از کسب و کارتان سود] باقی می گذارد اگر مؤمن هستید برای شما بهتر است، من بر شما [مسلط و] نگهبان نیستم «

سید مؤمن شبلنجی  در کتاب نور الابصار از امام ابی جعفر( امام محمد باقر)علیه السلام نقل می کند: بقیّةُ الله حجة بن الحسن امام زمان است زمانی که ظهور می کند پشت خود را به کعبه داده وسیصدو سیزده نفر از یارانش به ایشان ملحق شده واولین حرفی که می زند ترتیل همین آیه است ،سپس می فرماید :” من بقیةُ الله وخلیفه وحجت خدا برشما هستم، وهرکس به ایشان می رسد می گوید: السلام علیک یا بقیة الله فی الارض.”[۵]

  • یوسف : ۱۱۰

حَتَّىٰ إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جَاءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّيَ مَنْ نَشَاءُ ۖ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ ﴿١١٠﴾

[آن پیامبران زمانی طولانی مردم را به قبول ایمان دعوت کردند، و متکبّران هم به انکارشان ادامه دادند] تاجایی که پیامبران [از مؤمن شدنِ اکثر مردم] مأیوس شدند، و [کفرپیشگان] گمان کردند به آنان [در وعده یاری و حمایت] دروغ گفته شده [که نهایتاً] یاری ما به سوی پیامبران آمد، پس کسانی را که خواستیم رهایی یافتند، و عذابِ ما از گنه پیشگان بازگردانده نمی شود «

حافظ القندوزی حنفی به اسنادش از امیرالمؤنین علی بن ابی طالب علیه السلام:

نصر ویاری نهایی خداوند نخواهد امد تا زمانی که مشکلات وظلم ها آنقدرزیاد شوند که جان مردم به لبشان برسد وگمان کنند دربارۀ ظهور حضرت به ایشان دروغ گفته شده ومأیوس شوند ، آنگاه خداوند مهدی صاحب الزمان (عج) را ظاهر کند ومجرمین به سزای اعمالشان می رسند.[۶]

  • اسراء ۱۳:

وَكُلَّ إِنْسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنْشُورًا ﴿١٣﴾

عمل هر انسانی را برای همیشه ملازم او کرده ایم، و روز قیامت نوشته ای را [که کتاب عمل اوست] برای او بیرون می آوریم که آن را پیشِ رویش گشوده می بیند «

حافظ القندوزی حنفی به سندش … از ابی عبدالله جعفر الصادق علیه السلام در شأن این آیه فرمودند : الزمناه طائره فی عنقه ، طائر ولایت امام معصوم وامام زمان علیه السلام است.[۷]

وکسی که  نیات واعمالش برپایه ولایت امام معصوم باشد بی شک نتایج عمل با کسی که از غیر معصوم پیروی می کند متفاوت خواهد بود.

انبیاء ۱۰۵:

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ ﴿١٠٥﴾

البته ما پس از تورات در زبور نوشتیم که همۀ زمین را بندگان شایستۀ ما [با همۀ امکاناتش] به ارث می برند «

حافظ القندوزی حنفی به اسنادش .. از امام باقر وامام صادق علیها السلام در شأ ن آیه فرمودند: عبادی الصالحون ، امام قائم ویارانشان خواهند بود[۸].

  • قصص : ۵

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ.

ما می خواستیم به آنان که در [آن] سرزمین به زبونی و درماندگی سوقشان دادند نعمتِ [باارزشِ نجات از فرعونیان را] عطا کنیم، و آنان را پیشوایان و وارثان [اموال و سرزمین های ستمگران] گردانیم «

درتفسیر برهان از شیبانی و  درکشف البیان از ابی عبدالله ، امام جعفر صادق علیه السلام : این آیه درشان حضرت مهدی است وتمام جبارها را شکست دهد وعدل رادر سراسر زمین می گستراند .[۹]

  • احزاب : ۳۳

إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا.

جز این نیست که همواره خداوند [به ارادۀ حتمی اش] می خواهد هرگونه پلیدی [در اعتقاد و اخلاق و عمل] را از شما اهل بیت [نبوت؛ که به روایات فراوانِ فریقین، خمسۀ طیبه محمّد، علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السلام هستند، پیش از آن که به شما برسد] برطرف کرده [و از بین ببرد]، و شما را آن گونه که باید پاک و پاکیزه بدارد «

 

علامه شافعی جلال الدین سیوطی به سند مذکور …از رسول الله (ص) :  پس ازمن  خلفائی می آیند ، وسپس رهبران ، وملوک وپادشاها نی ظاهر می شوند ونهایتأ از اهل بیت من حضرت مهدی می آید وزمین را پس از اینکه مملو از جوروظلم شده مملو از عدالت الهی  می کند.[۱۰]

  • حدید : ۱۷

اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا.

بدانید که خداوند زمین را پس از مردنش زنده می کند، همانا ما نشانه ها[ی قدرت و ربوبیت خود] را برای شما بیان کردیم تا بیندیشید .

حافظ القندوزی حنفی روایت کرداز سلام بن المستنیر ازامام باقر علیه السلام : معنای آیه : خداوند زمین را باظهورامام زمان با عدالت کامل احیا می کند پس از اینکه مملو از ظلم وجورشده باشد.[۱۱]

  • مجادله : ۲۲

لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ۖ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚرَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ اللَّهِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴿٢٢﴾

هیچ قومی را که از ایمانِ [ریشه داری] به خدا و روز قیامت برخوردار باشند نمی یابی که با دشمنانِ خدا و پیامبرش دوستی ورزند؛ گرچه آنان پدرانشان یا فرزندانشان یا برادرانشان یا خویشانشان باشند، اینانند که [خدا] ایمان را در دل هایشان پایدار کرده، و از جانب خود با حیاتی [معنوی] نیرومندشان ساخته، آنان را در بهشت هایی که از زیر [درختان] آن نهرها جاری است وارد می کند که در آن ها جاودانه اند، خدا از آنان خشنود است آنان هم از خدا خشنودند، اینان حزب خدایند، آگاه باشید! که فقط حزب خدا [بر همۀ موانع راه سعادت] پیروزند.

حافظ القندوزی در ینابیع به سند مذکور از…جابربن عبدالله انصاری از رسول الله (ص) : حزب الله حقیقی کسانی هستند که منتظران واقعی مهدی موعودند زمانی که ظاهر شوند تمام زمین از عدالت مملو کنند ودرود  بر صابرین واستقامت کنندگان بر محبت ودوستی او وآنها رستگارند ومؤمن به غیب  اند.[۱۲]

توجه : برای مطالعه بیشتر پیرامون آیات وارد شده در شأن امام زمان عجل الله  تعالی فرجه می توان به کتاب المهدی فی القرآن  ویا  سيماى مهدى در قرآن  ،  بيستوني، محمد،  ونیز  امام مهدی عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف در قرآن اثر مهدی یوسفیان و تفاسیر شیعه و اهل سنت   مراجعه نمود.

………………………….

[۱] ینابیع الموده صفحه ۴۴۳، حافظ القندوزی

[۲] ینابیع الموده صفحه ۵۰۶

[۳] ینابیع الموده صفحه ۵۰۷

[۴] ینابیع الموده صفحه ۵۰۶

[۵] نورالابصار صفحه ۱۷۲

[۶] ینابیع الموده صفحه ۵۰۹

[۷] ینابیع الموده صفحه ۴۵۴

[۸] ینابیع الموده

[۹] البرهان فی تفسیر القرآن ، ج۳ ، ص: ۲۲

[۱۰] احمد بن حنبل در مسندش   ج۱ ص۸۴

[۱۱] ینابیع الموده      ص۵۱۴

[۱۲] ینابیع الموده      ص۴۴۳